Báo cáo người vận hành nhượng quyền 2026: quản lý vùng thiếu kinh nghiệm, nhân viên không rõ lộ trình tăng lương

Lược dịch và tổng hợp từ International Franchise Association (IFA).

Phần lớn khảo sát về nhượng quyền hỏi ý kiến chủ doanh nghiệp. Báo cáo "State of the Franchise Operator 2026" do American Franchise Academy (AFA) công bố ngày 13/7/2026 chọn góc khác: hỏi những người trực tiếp vận hành cửa hàng hằng ngày.

Mẫu khảo sát

Báo cáo dựa trên ý kiến của 879 người làm việc trong các hệ thống nhượng quyền tại Mỹ, gồm 54 bên nhận quyền nhiều cửa hàng, 421 quản lý vùng, 248 quản lý cửa hàng và 155 nhân viên tuyến đầu. Dữ liệu được thu thập từ tháng 10/2024 đến tháng 10/2025, trước khi những người này tham gia chương trình đào tạo của AFA.

Các phát hiện chính

• Minh bạch tài chính: gần 50% người trả lời cho rằng đây là thách thức hàng đầu. Nhiều bên nhận quyền không nắm rõ số liệu tài chính của từng cửa hàng theo thời gian thực.
• Quản lý vùng non kinh nghiệm: 57% quản lý vùng có dưới 2 năm kinh nghiệm ở vị trí này và chưa qua đào tạo bài bản.
• Quản lý cửa hàng mới: 36% quản lý cửa hàng giữ vị trí chưa đầy 1 năm.
• Lộ trình tăng lương không rõ: chỉ 59% nhân viên tuyến đầu biết cách thức và thời điểm được tăng lương. Đây là chỉ số gắn kết thấp nhất trong mọi đợt khảo sát.

Khoảng trống giữa "vận hành thương hiệu" và "vận hành doanh nghiệp"

Bà Aicha Bascaro, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành AFA, tóm tắt: bên nhượng quyền dạy người vận hành cách chạy thương hiệu, còn AFA dạy cách điều hành doanh nghiệp.

Ý của bà là phần lớn chương trình đào tạo của bên nhượng quyền tập trung vào sản phẩm, quy trình phục vụ và tiêu chuẩn thương hiệu. Những kỹ năng như đọc báo cáo lãi lỗ, quản lý chi phí nhân sự, huấn luyện cấp dưới hay xây dựng lộ trình nghề nghiệp thường bị bỏ ngỏ. Khi quản lý vùng và quản lý cửa hàng đều còn mới, khoảng trống này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và tỷ lệ nghỉ việc.

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Các chuỗi nhượng quyền tại Việt Nam, đặc biệt trong F&B và bán lẻ, cũng đang đối mặt tình trạng tương tự: mở nhanh nên phải đề bạt quản lý trẻ, tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên tuyến đầu cao.

Một số gợi ý rút ra từ báo cáo:

1. Đào tạo quản lý vùng như một nghề riêng, không chỉ là cửa hàng trưởng giỏi được đề bạt lên.
2. Cung cấp công cụ báo cáo tài chính theo ngày, theo tuần cho bên nhận quyền và quản lý cửa hàng.
3. Công bố thang lương và tiêu chí tăng lương rõ ràng cho nhân viên tuyến đầu. Đây là biện pháp ít tốn kém nhưng có tác dụng giữ người.

Với nhà đầu tư đang cân nhắc nhận quyền, nên hỏi bên nhượng quyền cụ thể về chương trình đào tạo quản lý, không chỉ đào tạo sản phẩm.