Vì sao quỹ đầu tư tư nhân đổ tiền vào các bên nhận quyền nhà hàng

Lược dịch và tổng hợp từ Restaurant Dive.

Các quỹ đầu tư tư nhân (private equity) tại Mỹ đang chuyển hướng: thay vì mua cả thương hiệu, họ mua danh mục nhà hàng của các bên nhận quyền lớn. Restaurant Dive (19/11/2025) phân tích xu hướng này qua các thương vụ gần đây và ý kiến chuyên gia.

Các thương vụ tiêu biểu

Riêng tháng 9/2025 có 2 giao dịch đáng chú ý:

• Franchise Equity Partners mua cổ phần chi phối của 7 Crew – bên nhận quyền lớn thứ 2 của chuỗi cà phê drive-thru 7 Brew – với kế hoạch mở 200 điểm trong 5 năm.
• Eyas Capital mua lại bên nhận quyền lớn nhất của chuỗi gà rán Bojangles.

Vì sao quỹ thích bên nhận quyền

Lãi suất giảm giúp điều kiện vay vốn thuận lợi hơn, trong khi thị trường nợ dồi dào vốn cần giải ngân. Theo luật sư Derek Ladgenski (hãng luật Katten Muchin Rosenman), "mô hình của họ đặc biệt phù hợp với nhượng quyền", với "bộ 3 cơ hội" tạo giá trị:

1. Tăng trưởng nội tại: cải thiện vận hành, kiểm soát chi phí tại các điểm hiện có.
2. Mở rộng: dùng năng lực bất động sản và vốn để mở điểm mới.
3. Thâu tóm: mua thêm các bên nhận quyền nhỏ trong cùng hệ thống.

Quỹ chọn thương hiệu thế nào

• Thương hiệu tăng trưởng nhanh với kinh tế đơn vị (unit economics) tốt, như Dunkin', Taco Bell, Wingstop.
• Một số phân khúc được ưa chuộng như gà rán và đồ Mexico phục vụ nhanh.
• Thái độ của bên nhượng quyền: một số tập đoàn như Restaurant Brands International hạn chế sự tham gia của quỹ.
• Yếu tố địa lý ảnh hưởng hiệu quả từng điểm.

Ngược lại, pizza bị đánh giá kém hấp dẫn hơn. Ông Josh Benn (công ty tư vấn Kroll) nhận xét: "Pizza cạnh tranh rất khốc liệt… có những đối thủ chi phí rất thấp."

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Tại Việt Nam, bên nhận quyền nhiều điểm còn ít và quy mô nhỏ, nhưng xu hướng này gợi ý 2 điều:

• Danh mục điểm bán vận hành tốt là tài sản có thể định giá và chuyển nhượng. Để được định giá cao, bên nhận quyền cần sổ sách minh bạch, số liệu từng điểm rõ ràng và hợp đồng nhượng quyền cho phép chuyển nhượng.
• Quyền của bên nhượng quyền với việc chuyển nhượng. Hợp đồng nhượng quyền thường yêu cầu bên nhượng quyền chấp thuận khi bên nhận quyền bán lại hoặc thay đổi chủ sở hữu. Nhà đầu tư nên đọc kỹ điều khoản này trước khi ký, vì nó quyết định khả năng "thoái vốn" sau này.

Cũng cần lưu ý mặt trái: đòn bẩy tài chính cao của các thương vụ mua lại có thể trở thành gánh nặng khi doanh số thương hiệu đi xuống, như một số vụ phá sản bên nhận quyền lớn tại Mỹ gần đây.